Rửa
tiền là một trong những hoạt động nổi cộm của giới tội phạm
tiền số. Chúng lợi dụng thuộc tính ẩn danh, không biên giới, không bị kiểm soát của blockchain để “hô biến”
tiền bẩn thành
tiền sạch.
Bitcoin nói riêng và
tiền điện tử nói chung vừa là một tiến bộ với các doanh nghiệp muốn tìm cách hợp lý hóa hoạt động với công nghệ blockchain, vừa là một thách thức với cơ quan chức năng trong việc quản lý. Cùng lúc này, tội phạm mạng lại lợi dụng Bitcoin để giúp chúng trong các hoạt động rửa
tiền.
Xu hướng rửa
tiền bằng
tiền mã hóa
Theo báo cáo của hãng nghiên cứu Chainalysis, năm 2021, tội phạm mạng đã rửa 8,6 tỷ USD
tiền mã hóa, tăng 30% so với năm 2020. Lũy kế từ năm 2017, tổng số “
tiền bẩn” được hô biến thành “
tiền sạch” thông qua
tiền mã hóa lên tới 33 tỷ USD, phần lớn diễn ra trên các sàn giao dịch tập trung. Chainalysis cho rằng con số này không hề bất ngờ nếu xét tới tốc độ tăng trưởng của cả các hoạt động
tiền mã hóa phi pháp lẫn hợp pháp trong năm
qua.
Rửa
tiền là quá trình ngụy trang
tiền thu bất hợp pháp bằng cách chuyển sang các doanh nghiệp hợp pháp. Hình thức rửa
tiền bằng
tiền điện tử cũng tuân t
hủ quy trình ba giai đoạn tương tự rửa
tiền bằng
tiền mặt: sắp xếp, phân tán và quy tụ. Giai đoạn đầu tiên, các khoản
tiền bất hợp pháp được đưa vào hệ thống tài chính thông qua các trung gian như tổ chức tài chính, sàn giao dịch, cửa hàng, sòng bạc. Mọi người có thể dùng
tiền pháp định hoặt
tiền mã hóa để mua
tiền mã hóa trên các sàn giao dịch trực tuyến. Tội phạm thường sử dụng những sàn ít tuân t
hủ quy định phòng chống
tiền mã hóa để phục vụ cho mục đích của chúng.
Tiếp theo, tội phạm sẽ che giấu nguồn
tiền bất hợp pháp qua các giao dịch “đa tầng”, khiến việc truy vết trở nên khó khăn hơn. Sử dụng các sàn giao dịch
tiền điện tử, chúng có thể chuyển đổi một loại
tiền điện tử này thành một loại
tiền điện tử khác, hoặc tham gia vào ICO (phát hành coin đầu tiên – một hình thức gây quỹ liên quan đến
tiền mã hóa và blockchain), hay chuyển ví
tiền điện tử sang một quốc gia khác.
Cuối cùng,
tiền bất hợp pháp được bơm trở lại nền kinh tế một cách sạch sẽ. Một trong những kỹ thuật phổ biến nhất của tội phạm là sử dụng môi giới OTC, những người trung gian giữa người mua và bán
tiền điện tử. Nhiều môi giới OTC chuyên cung cấp dịch vụ rửa
tiền và được trả phí rất cao.
Khoảng 17% trong số 8,6 tỷ USD
tiền mã hóa được rửa chảy vào các ứng dụng tài chính phi tập trung (DeFi), tăng 2% so với một năm trước đó. Giao thức DeFi cung cấp công cụ tài chính trên blockchain mà không cần phụ thuộc vào các trung gian như ngân hàng, được xác định là lĩnh vực tăng trưởng chính với
tiền điện tử nói chung. Xấp xỉ 2,2 tỷ USD
tiền mã hóa đã bị biển thủ từ các giao thức DeFi năm 2021, đại diện cho 72% các vụ đánh cắp
tiền mã hóa trong năm 2021.
Xét về giá trị, theo Chainalysis, tổng số
tiền mã hóa được rửa qua các giao thức DeFi năm 2021 đạt 900
tri??u USD, tăng 1.964% so với năm 2020. Đó là mới chỉ bao gồm số
tiền được tạo ra từ tội phạm
tiền mã hóa, chẳng hạn tấn công mã độc tống
tiền (ransomware) hay bán hàng trên chợ đen (darknet). Con số thực tế, nếu tính cả
tiền từ các hoạt động phi pháp ngoài đời như buôn thuốc phiện đã được chuyển thành
tiền điện tử, có thể cao hơn nhiều.
Khác biệt so với rửa
tiền truyền thống
Rửa
tiền liên quan đến
tiền mã hóa không phải hình thức mới lạ. Về bản chất, nó vẫn là đẩy “
tiền bẩn” vào trong hệ thống sinh thái tài chính mà các sàn giao dịch
tiền điện tử hiện là một phần trong đó, trước khi chuyển
tiền để che giấu nguồn gốc. Quá trình nhằm mục đích giúp tội phạm sử dụng số
tiền mà không đánh động cơ quan chức năng. Tuy nhiên, có một số khác biệt quan trọng giữa rửa
tiền truyền thống và bằng
tiền mã hóa. Những khác biệt này cũng là lý do vì sao giới tội phạm ngày càng yêu thích hình thức rửa
tiền bằng
tiền mã hóa như Bitcoin.
Tiền điện tử cung cấp thêm tính ẩn danh cho tội phạm mạng. Phần lớn các sàn giao dịch
tiền mã hóa và nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo (VASP) hiện đang hoạt động với ít sự giám sát hơn và có thể được dù
ng xuyên biên giới. Ngoài những “lợi thế” so với rửa
tiền truyền thống, công nghệ cũng có những điểm trừ khiến tội phạm mạng không thích: đó là ghi lại công khai và truy cập công khai, khiến mọi giao dịch đều có thể bị truy vết.
Vì vậy, tội phạm mạng dần chuyển sang các cơ chế có thể che đậy nguồn gốc các quỹ
tiền điện tử của chúng. Một phương thức như vậy là tham gia vào “mỏ đào” (mining pool), nơi tập hợp các thợ đào (miner) để cùng nhau khai thác một khối (block) và chia sẻ lợi nhuận khi hoàn thành. Những kẻ rửa
tiền mã hóa cũng dùng “máy trộn” (mixer), làm xáo trộn dữ liệu liên kết một cá nhân với một giao dịch Bitcoin.
Đứng trước xu hướng rửa
tiền bằng
tiền điện tử ngày một tăng, các cơ quan hành pháp không đứng ngoài cuộc. Năm 2021, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ đã xử phạt Suex và Chatex, hai “dịch vụ cổng DeFi” thườ
ng xuyên rửa
tiền từ các nhà khai thác ransomware, những kẻ lừa đảo và tội phạm mạng khác. Mặc dù vậy, hướng dẫn quy định xuyên biên giới không nhất quán được xác định là lo ngại pháp lý hàng đầu đối với ngành công nghiệp tài sản mã hóa, theo một cuộc khảo sát năm 2021 đối với các thành viên của Global Digital Finance.
Tại Anh, các nhà chức trách xử lý hoạt động rửa
tiền bằng
tiền mã hóa căn cứ theo Đạo luật Tội phạm (POCA). Tuy ba tội danh chính – che giấu, dàn xếp và mua lại hoặc sử dụng – đã rõ ràng, POCA lại được soạn thảo vào năm 2002, khi các nhà lập pháp còn chưa chú ý đến
tiền điện tử. Dù vậy, trong bản sửa đổi Quy định Rửa
tiền năm 2019, tất cả doanh nghiệp tiến hành hoạt động tài sản ảo đều phải đăng ký với Cơ quan quản lý tài chính.
Đạo luật về Dịch vụ thanh toán của Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) yêu cầu các doanh nghiệp
tiền điện tử hoạt động trong nước phải có giấy phép, tuân t
hủ quy định phòng chống rửa
tiền. Tháng 7/2020, MAS đề xuất một bộ quy định khác để kiểm soát ngành công nghiệp này. Liên minh Châu Âu (EU) gần đây thông qua Chỉ thị chống rửa
tiền lần thứ 5 (AMLD5), yêu cầu các sàn giao dịch
tiền điện tử và các nhà cung cấp dịch vụ lưu ký phải đăng ký với cơ quan quản lý địa phương của họ và tuân t
hủ quy trình xác minh danh tính KYC và chống rửa
tiền.
Nhà quản lý và nhà hành pháp không ngừng nâng cấp các biện pháp nghiệp vụ để xác định số
tiền bất chính cũng như cá nhân, tổ chức đáng ngờ, có liên quan đến giao dịch bất hợp pháp. Các tổ chức xử lý
tiền điện tử cần đảm bảo xem xét những quy định về tội phạm tài chính, cập nhật những rủi ro gắn với
tiền mã hóa. Các công cụ phân tích blockchain có thể hỗ trợ tổ chức truy vết nguồn gốc của số
tiền, để xem nó có liên hệ nào với hoạt động bất hợp pháp. Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên tận dụng công cụ nhận dạng kỹ thuật số để đánh giá giao dịch dựa trên hồ sơ khách hàng.
Du Lam
Bitcoin có nguy cơ thủng đáy sâu hơn
Các đồng
tiền số lớn như Bitcoin, Ether đứng trước nguy cơ thủng đáy một lần nữa sau khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) nhấn mạnh quan điểm ‘diều hâu’ của mình.
Nguồn bài viết : Thống kê loto kép